In IFS-therapie werken we met verschillende soorten innerlijke delen, elk met hun eigen functie en strategie om jou als persoon te beschermen. Naast de Managers en de Exiles is er nog een derde belangrijke groep: de Firefighters.
Dit zijn de delen die ingrijpen wanneer het innerlijke systeem onder druk komt te staan en de emotionele pijn van de Exiles dreigt door te breken. Ze doen er alles aan om dat te stoppen, vaak met drastische of impulsieve middelen. In dit artikel lees je hoe Firefighters werken, waarom ze ontstaan en hoe ze passen binnen de dynamiek van je innerlijke systeem.
De dynamiek tussen Managers, Exiles en Firefighters
Om Firefighters goed te begrijpen, is het belangrijk te weten hoe de verschillende delen binnen IFS met elkaar samenwerken. Binnen IFS gaan we uit van drie hoofdgroepen:
-
Managers: controlerende en plannende delen die proberen te voorkomen dat je geconfronteerd wordt met pijnlijke gevoelens of herinneringen van de Exiles. Ze zorgen ervoor dat je ‘goed functioneert’ in het dagelijks leven, door te perfectioneren, te vermijden, te analyseren of emoties weg te stoppen.
-
Exiles: kwetsbare, vaak jonge delen die nog onverwerkte pijn, verdriet, angst of schaamte met zich meedragen vanuit het verleden.
-
Firefighters: reactieve delen die acuut in actie komen als een Exile geraakt wordt en overweldigende emoties dreigen los te breken.
Managers proberen proactief te voorkomen dat Exiles getriggerd worden. Maar wanneer er tóch iets gebeurt waardoor de controle van de Managers wegvalt — bijvoorbeeld door een onverwachte situatie, emotionele trigger of uitputting — dan kan de pijn van een Exile plotseling naar boven komen. Op dat moment treden de Firefighters op. Hun taak is simpel: zorgen dat de pijn onmiddellijk stopt. Hoe ze dat doen, maakt niet uit, als het maar werkt.
Wat doen Firefighters precies?
Firefighters grijpen naar directe en vaak extreme strategieën om de pijn van de Exiles te dempen of uit te schakelen. Dit kan op allerlei manieren. Bekende vormen van Firefighter-gedrag zijn bijvoorbeeld:
-
Overmatig eten of eetbuien
-
Lijnen, braken of overmatig sporten als reactie op emotionele pijn
-
Overmatig alcoholgebruik of drugs
-
Seksueel gedrag inzetten als afleiding of verdoving
-
Urenlang gamen, scrollen of series binge-watchen
-
Impulsief kopen, gokken of risicovol gedrag vertonen
-
Schreeuwen, agressief reageren of dingen kapot maken
-
Dissociëren, jezelf afsluiten of verdoven
-
Zelfbeschadiging of extreem gevaarlijke situaties opzoeken
De Firefighters zijn vaak de delen waar mensen het meeste last van hebben in hun dagelijks leven, omdat hun gedrag destructief of schaamtevol kan zijn. Maar binnen IFS kijken we met compassie naar deze delen. Ze hebben ooit geleerd dat dit de enige manier was om emotionele pijn te overleven. Hun intentie is niet om je kapot te maken, maar om je te redden van een gevoel dat voor hen ondraaglijk is.
De functie van Firefighters
Hoewel het gedrag van Firefighters vaak als schadelijk wordt ervaren, is hun oorspronkelijke functie beschermend. Ze willen jou behoeden voor het herbeleven van ondraaglijke pijn. Ze weten alleen niet dat je als volwassene nu andere, gezondere manieren hebt om met die pijn om te gaan. In therapie werken we er naartoe om deze delen te leren kennen, hun zorgen serieus te nemen en ze langzaam te laten ervaren dat het veilig is om het contact met de Exiles te herstellen.
IFS-therapie en Firefighters
In IFS-therapie worden Firefighters benaderd met nieuwsgierigheid en compassie. We proberen niet om ze te onderdrukken of te veroordelen, maar om hun verhaal te horen en hun angsten te begrijpen. Vaak blijken deze delen al jarenlang een immense last te dragen. Door ruimte te maken voor deze delen en hen te laten merken dat er nu een volwassen Zelf is die de leiding kan nemen, ontstaat er rust in het systeem. Langzaam kunnen Firefighters leren dat hun extreme ingrepen niet langer nodig zijn en dat er andere manieren zijn om met pijn om te gaan.
Wil je jouw Firefighters leren kennen?
Wil jij weten welke Firefighters er bij jou actief zijn en wat ze je eigenlijk proberen te vertellen? Je bent van harte welkom in mijn praktijk voor IFS-therapie. Samen maken we ruimte voor al je delen — ook de delen waar je misschien nog bang voor bent.
