Wie bekend is met Internal Family Systems (IFS) weet dat er iets bijzonders is aan deze therapievorm. Natuurlijk werk je met delen — de kwetsbare Exiles, de beschermende Managers en de vurige Firefighters. Maar wat IFS écht uniek maakt, is de plek van waaruit alle heling begint: Zelf.
Zelf is de stille, liefdevolle kern in ieder mens. Het is de plek van waaruit je met compassie, nieuwsgierigheid en rust naar je binnenwereld kunt kijken. Wat IFS onderscheidt van andere therapeutische benaderingen is dat het uitgaat van de overtuiging dat dit Zelf altijd aanwezig is — en dat duurzame heling pas echt mogelijk wordt wanneer Zelf de leiding neemt.
In dit artikel verkennen we de betekenis van Zelf binnen IFS, hoe je het herkent en waarom het de bron is van diepe innerlijke heling.
De stille, liefdevolle aanwezigheid in jezelf
Zelf wordt binnen IFS gezien als de onveranderlijke, liefdevolle kern die altijd aanwezig is, ongeacht wat er ook in je leven is gebeurd. Het is de essentie van wie je werkelijk bent, vóórdat de invloeden van trauma, overtuigingen en copingmechanismen zich begonnen te manifesteren. Zelf is geen ‘deel’ van je innerlijke systeem, maar juist de bron van je innerlijke balans, rust en wijsheid. Het is die innerlijke aanwezigheid die kalm en liefdevol blijft, ongeacht de uitdagingen of pijn die je hebt meegemaakt.
Richard Schwartz, de grondlegger van IFS, noemt Zelf de natuurlijke leider van je innerlijke systeem. Zelf leidt niet door te forceren of te duwen, maar door simpelweg aanwezig te zijn met compassie en helderheid. Wanneer je in contact staat met Zelf, voelen de andere delen van je systeem zich veilig en gezien, wat hen in staat stelt zich te ontspannen en hun bescherming los te laten.
Het proces van verbinding maken met Zelf
Hoewel Zelf altijd aanwezig is, kan de directe ervaring ervan verstoord worden door de invloed van beschermende delen, zoals Managers, of door onverwerkte pijn in de Exiles. In therapie is het proces van het herstellen van de verbinding met Zelf een diepgaande en transformerende ervaring. Dit begint met het creëren van een veilige ruimte waarin je kunt leren luisteren naar de stem van Zelf, vrij van oordeel en weerstand.
De eerste stap in dit proces is vaak het herkennen van de delen die de toegang tot Zelf belemmeren. Deze delen zijn meestal op een beschermende manier actief, in een poging om pijn of kwetsbaarheid te vermijden. Pas wanneer deze delen gehoord en gerustgesteld zijn, kan Zelf meer naar de voorgrond komen.
Wat belangrijk is om te beseffen: veel delen kennen Zelf helemaal niet, of hebben het ooit gekend en zijn het gaandeweg vergeten. Zeker beschermende delen kunnen zo lang de leiding hebben genomen dat ze zijn gaan geloven dat zij de enigen zijn die het systeem kunnen redden. Ze kunnen wantrouwend zijn of simpelweg niet geloven dat er iets bestaat als een liefdevolle, kalme aanwezigheid in het systeem. Ook Exiles, die vaak jarenlang geïsoleerd hebben geleefd, kunnen zich niet meer herinneren hoe het is om zich gezien en gedragen te voelen door Zelf.
Het vraagt tijd, compassie en geduld om deze delen te laten ervaren dat Zelf er is en dat het veilig is om in verbinding te komen. Naarmate je deze delen met zorg tegemoet treedt, zal de toegang tot Zelf gemakkelijker worden. En hoe vaker delen de kalmte, acceptatie en steun van Zelf ervaren, hoe meer vertrouwen er ontstaat in deze natuurlijke leiding binnen het systeem.
Zelf en de interactie met andere delen
In IFS werken we niet alleen met Zelf, maar ook met de verschillende delen die in ons systeem aanwezig zijn. Deze delen, zoals de Managers, Exiles en Firefighters, hebben allemaal hun eigen functies en doelstellingen, vaak ontstaan uit een wens om pijn te vermijden of te overleven.
Zelf is de natuurlijke leider van dit interne systeem. Zelf biedt een ruimte waarin de andere delen zich kunnen laten zien zonder angst voor oordeel. Wanneer Zelf de leiding neemt, kunnen de beschermende delen ontspannen en zich bevrijden van hun rol als overlevingsmechanismen. Dit proces van heling komt voort uit de interactie tussen Zelf en de delen, waarbij Zelf altijd met compassie en zonder druk aanwezig is.
De kracht van IFS ligt in deze dialoog: Zelf biedt veiligheid en helderheid, terwijl de delen hun geschiedenis en emoties kunnen delen. Naarmate Zelf sterker wordt en de leiding overneemt, kunnen de delen een gevoel van ontspanning en heling ervaren, wat leidt tot een geïntegreerder en evenwichtiger innerlijk systeem.
Zelf in het dagelijks leven
Zelf is niet alleen iets dat we in therapie ervaren, maar het heeft ook invloed op ons dagelijks leven. Zelf is altijd aanwezig en kan zich manifesteren in de kleine momenten van het leven: in de rust die je voelt na een stressvolle situatie, in de momenten van creativiteit of in de diepe verbinding met anderen.
Wanneer we in contact staan met Zelf, kunnen we beter omgaan met de uitdagingen die het leven ons biedt. In plaats van te reageren vanuit onze beschermende delen, kunnen we met meer helderheid en compassie reageren. Dit kan een diepgaande invloed hebben op hoe we relaties aangaan, hoe we omgaan met stress en hoe we onze keuzes maken.
Het ontwikkelen van een dagelijks contact met Zelf kan je helpen om met meer integriteit, zachtheid en vreugde door het leven te gaan. Het vraagt oefening en geduld, maar door bewust momenten van zelfzorg, reflectie of meditatie in je dagelijkse routine te integreren, kun je Zelf steeds meer naar de oppervlakte brengen.
Jouw Zelf: De bron van heling
Zelf is de onveranderlijke, liefdevolle aanwezigheid die altijd in jou aanwezig is en de bron vormt van diepe heling en innerlijke rust. IFS helpt je in contact te komen met deze kern en biedt je de ruimte om met compassie naar je innerlijke wereld te kijken. Wil je ontdekken wat Zelf voor jou kan betekenen? Neem contact op voor een sessie en begin jouw reis naar heling en zelfontdekking.
